Rehber /

Bağlama düzenleri

“Düzen”, bağlamanın tel gruplarının hangi notalara akort edildiğini anlatır. Aynı türküyü farklı düzende çalmak hem parmak pozisyonlarını hem de dem seslerini değiştirir.

Düzenler (La karar)

Düzen	Alt	Orta	Üst
Bağlama düzeni	Re	Sol	La	Akort et
Bozuk (kara) düzen	La	Re	Sol	Akort et
Misket düzeni	La	Re	Fa♯	Akort et
Fa müstezat	La	Re	Fa	Akort et
Do müstezat	La	Do	Sol	Akort et
Abdal (bozlak) düzeni	La	La	Sol	Akort et

Düzen adları ve notaları yöreye, ustaya ve kaynağa göre farklı yazılabilir. Tablo, en sık karşılaşılan karşılıkları gösterir.

Kısaca düzenler

Bağlama düzeni: Türk halk müziğinde en yaygın kullanılan düzendir. Alt Re, orta Sol, üst La.
Bozuk (kara) düzen: Alt teller La’ya akort edilir, orta Re, üst Sol. Ezgi alt tellerde çalınırken diğer gruplar dem verir. Pek çok türkü bu düzende icra edilir.
Misket düzeni: Bozuk düzenin üst telinin Fa♯’ye çekilmiş hâli olarak düşünülebilir.
Fa müstezat: Üst tel Fa’ya akort edilir; dem sesi üst telden gelir.
Do müstezat: Bozuk düzenin orta teli Re’den Do’ya indirilir.
Abdal (bozlak) düzeni: Alt ve orta teller La, üst tel Sol. Bozlak geleneğinde, özellikle Orta Anadolu’da kullanılır.

Bağlama akort cihazını aç →

Karar değişince notalar nasıl değişir?

Bağlamanı farklı bir karara göre akort ettiğinde bütün gruplar aynı aralıkla kayar. Örneğin bağlama düzeni ve bozuk düzen farklı kararlarda şöyle olur:

Bağlama düzeni

Karar	Alt	Orta	Üst
Sol	Do	Fa	Sol
Sol♯	Do♯	Fa♯	Sol♯
La	Re	Sol	La
La♯	Re♯	Sol♯	La♯
Si	Mi	La	Si
Do	Fa	La♯	Do
Do♯	Fa♯	Si	Do♯
Re	Sol	Do	Re

Bozuk (kara) düzen

Karar	Alt	Orta	Üst
Sol	Sol	Do	Fa
Sol♯	Sol♯	Do♯	Fa♯
La	La	Re	Sol
La♯	La♯	Re♯	Sol♯
Si	Si	Mi	La
Do	Do	Fa	La♯
Do♯	Do♯	Fa♯	Si
Re	Re	Sol	Do

Sazayar’da düzeni seçtikten sonra karar sesini değiştirmen yeterli; cihaz hedef notaları otomatik hesaplar. Nasıl akort edileceği için bağlama akort rehberine bak.